Verdeling lusten en lasten bij energieopwekking

Een eerlijke verdeling van lusten en lasten is een belangrijk doel in het nieuwe beleidskader KODE (Kader voor Opwekking Duurzame Energie). Het College van B&W wil voorkomen dat initiatiefnemers van zonneparken of windmolens met de winst aan de haal gaan, terwijl de omwonenden alleen de overlast ervaren.

Gemeente Venray sluit zich aan bij het Klimaatakkoord dat streeft naar minstens 50 procent lokaal eigenaarschap bij grootschalige zonneparken en windprojecten. Ze kunnen de lokale economie versterken en bijdragen aan een schonere woon- en leefomgeving. Als de gemeenteraad op dinsdag 29 oktober KODE goedkeurt, dan zijn de spelregels en doelen duidelijk waaraan de gemeente de zonne- en windinitiatieven kan toetsen.
Rumoer en weerstand
Het college geeft toe dat de maatschappelijke impact is onderschat. Kronos Solar diende in mei 2018 een aanvraag in voor een omgevingsvergunning van een zonnepark in Smakt. In september 2018 wilde het college de vergunning verlenen, maar kwam daarop terug door het rumoer en de weerstand die in Smakt ontstond.
Nu meldt het college dat toen vooral is gelet op de ruimtelijke inpassing. “Omdat we daarvoor makkelijker kunnen terugvallen op bestaande kaders en wet- en regelgeving. Dit doet tekort aan de maatschappelijk impact van grootschalige opwekking via zonne- of windparken”, stelt het college. KODE moet meer balans brengen tussen de ruimtelijke en maatschappelijke gevolgen. Het maatschappelijk deel is zeker zo belangrijk, vindt het college. Daarom is in het nieuwe beleidskader extra aandacht voor de omgevingsdialoog en financiële participatie van inwoners.
Het organiseren van een omgevingsdialoog met omwonenden en andere belanghebbenden is de basis voor een succesvolle energietransitie, vindt het college. “Investeer van begin tot eind in het participatieproces. Laat de baten ten goede komen aan de lokale gemeenschap, 50 procent lokaal eigendom is mogelijk.” Ook wordt van de initiatiefnemers een tegenprestatie verlangd. Ze moeten een bijdrage storten in het gemeentelijk kwaliteitsfonds. Het geld uit dit fonds gaat de gemeente inzetten voor natuurcompensatie of andere kwaliteitsverbeteringen.
KODE is de actualisering van de nota ‘Uitgangspunten grootschalige energieopwekking en participatie’ die de raad in oktober 2017 vaststelde. Het grote aantal initiatieven voor zonneparken en de opgedane ervaringen in Smakt, toonden de noodzaak aan voor een bijstelling met scherpere kaders. In KODE staat vermeld dat geen zonneparken zijn toegestaan in natuurgebieden, beekdalen en essen, de bolvormige oude landbouwgronden. De gemeente wil een overwoekering van het landschap door zonneparken voorkomen. De initiatiefnemer moet naast een landschappelijk inpassingplan ook aandacht hebben voor cultuurhistorische waarden, flora en fauna en de wegenstructuur. Ook moet een bewijs de levering of opslag van de opgewekte stroom aantonen. De commissie Wonen bespreekt KODE in de vergadering van dinsdag 8 oktober. De gemeenteraad neemt een besluit op dinsdag 29 oktober.
Tekst: Henk Willemssen