Flinke ingrepen nodig om zorg betaalbaar te houden

Negentien maatregelen moeten een rem zetten op de stijgende zorgkosten van gemeente Venray. Vooral in de jeugdzorg, waar de kosten de laatste jaren flink zijn opgelopen, moeten de uitgaven omlaag. Daarnaast komt een versobering van minimaregelingen en de huishoudelijke hulp. De maatregelen moeten leiden tot een bezuiniging van 1,7 miljoen euro in 2021 die oploopt naar 4,1 miljoen euro in 2024.

Het sociaal domein kost de gemeente circa 66 miljoen euro per jaar. Dit is de helft van de gemeentelijke begroting. De laatste jaren zijn de kosten zo sterk gestegen dat de gemeente niet meer rond kan komen met het zorgbudget. Bij de presentatie van de begroting in september kondigde wethouder Anne Thielen (CDA) al maatregelen aan. Die zijn nu uitgewerkt in negentien voorstellen die de commissie Leven bespreekt op donderdag 26 november. De gemeenteraad neemt op dinsdag 15 december een besluit. “Het gaat om heel grote bedragen”, zegt Anne Thielen. “Deze stappen zijn niet alleen financieel nodig maar ook inhoudelijk om de zorg te veranderen.”

Het is niet zeker dat met deze maatregelen de gewenste miljoenenbesparingen worden gehaald. Als het resultaat lager uitvalt, dan volgen nieuwe maatregelen waarbij het College van B&W ook verder kijkt dan alleen het sociaal domein.

Bij de jeugdzorg wil de gemeente meer grip krijgen op de verwijzing naar dure specialistische hulp. De gemeente wil meer invloed van de jeugdconsulenten en een belangrijkere rol voor de gezinscoaches. Met als doel een minder snelle doorverwijzing naar specialistische zorg. Anne Thielen: “In de jeugdzorg zijn veel stempels en stickers. We willen de zorg normaliseren zonder over-diagnostisering.”

Hulp in huishouden
De kosten voor hulp in het huishouden zijn de laatste twee jaar sterk gestegen. Dit komt vooral door de afschaffing van de inkomensafhankelijke bijdrage op 1 januari 2019. Vanaf die datum geldt landelijk een abonnementstarief van 19 euro per maand. Het gevolg was dat inwoners de particuliere hulp inruilden voor de goedkopere gemeentelijke huishoudelijke hulp. Er was een stijging van 187 naar 1081 deelnemers. De kosten zijn daardoor opgelopen naar 3,3 miljoen euro per jaar. Gemiddeld kost de huishoudelijke hulp 3.200 euro per deelnemer. De gemeente wil weer een inkomenstoets invoeren. Dit kan een besparing opleveren van 96.000 euro per jaar. De gemeenteraad moet hiervoor het abonnementstarief laten vervallen. De wethouder weet niet zeker of dit wettelijk kan omdat het een landelijke regeling is. “We trekken de stoute schoenen aan en gaan het anders doen. Omdat het zo niet werkt. Het is doorgeschoten. Iedereen, ook een miljonair, kan voor 19 euro per maand huishoudelijke hulp krijgen.”

Het meedoenbudget voor kinderen is een minimaregeling die per 1 januari 2021 wordt afgeschaft. Dit is een regeling voor de bestrijding van armoede zodat kinderen uit minimagezinnen toch kunnen deelnemen aan culturele en sportieve activiteiten. Afschaffing levert een besparing van 66.000 euro op. “Voor jeugd zijn er andere regelingen zoals stichting Leergeld en jeugdsportfonds”, zegt Thielen.

Zorgverzekering
De collectieve zorgverzekering voor minima wordt op 1 januari 2021 afgeschaft. De individuele inkomenstoeslag krijgt een versobering die de gemeente 32.000 euro oplevert. Voor deze belastingvrije toeslag van 420 tot 600 euro per jaar wordt de inkomensgrens verlaagd van 110 naar 102 procent van de bijstandsnorm. De toeslag is bedoeld voor minima die geen uitzicht hebben op inkomensverbetering. “Huishoudens die door een stapeling van maatregelen in de problemen komen, kunnen rekenen op begeleiding. We laten ze niet vallen”, aldus Anne Thielen.

De gemeente gaat een rem zetten op dure woningaanpassingen. De uitgaven voor verbouwingen in huis vanwege ouderdom of een chronische ziekte nemen dit jaar net als in 2019 toe met 250.000 euro. Er wordt naar andere oplossingen gezocht zoals verhuizen of het plaatsen van een unit in huis in plaats van een complexe verbouwing. Scootmobiels worden niet meer gratis verstrekt. De gemeente gaat voortaan een inkomensafhankelijke eigen bijdrage vragen.

Tekst: Henk Willemssen