‘Vergroten riool niet de oplossing voor wateroverlast’

De visie klimaatadaptatie geeft de richting aan hoe gemeente Venray omgaat met de verandering van het klimaat. De inwoners kregen ook in 2020 te maken met hittestress, wateroverlast door hevige stortbuien en lange extreem droge periodes. Wethouder Cor Vervoort (Venray Lokaal) geeft aan dat de gemeente en de burgers best veel kunnen doen om de overlast te verminderen zodat Venray in 2035 klimaatbestendig is.

Op donderdag 13 augustus 2020 barstte om 18.00 uur boven Venray het noodweer los. Binnen een uur viel zo’n 50 millimeter regen, een hoeveelheid die normaal in een maand valt. De riolering kon de enorme hoeveelheid regenwater niet verwerken en veel straten en pleinen stonden blank. Toch ziet Cor Vervoort vergroting van rioolbuizen niet als de oplossing. “Op zo’n hevige buien kun je geen riool bouwen. Ons rioolstelsel is ruim genoeg en voldoet aan de norm. Dat na een stortbui straten en kruispunten blank staan, zorgt even voor overlast maar niet voor veel schade. Die ontstaat pas als het water de huizen binnendringt.” Ook dat gebeurde na het noodweer van 13 augustus. De gemeente is nog bezig alle knelpunten in kaart te brengen. “Ik ben zelf mee op pad gegaan om te bekijken wat de oorzaak is en hoe we die het best kunnen oplossen. We willen mensen beschermen tegen de overlast. Soms is het eenvoudig, soms ook niet. We zagen bijvoorbeeld dat de watertoevoer naar wadi’s verstopt kan raken. Door vaker te maaien en meer onderhoud is dit probleem opgelost. Soms is het lastiger zoals aan de Albionstraat in Leunen op het punt waar de beek onder de weg doorstroomt.” Tijdens veel neerslag in korte tijd stroomt deze beek over en lopen kelders in de buurt onder.

In plaats van vergroting van het riool wil de gemeente het regenwater in de bodem infiltreren. Het afkoppelen van regenpijpen en het vervangen van stenen en tegels in de tuin door groen zijn twee maatregelen die effect sorteren. Wateroverlast lijkt in contrast te staan met de lange droge periodes die de laatste jaren al vroeg in het voorjaar beginnen. “De crux is dat we het water moeten zien vast te houden. Dat doen we door aanpassing van beekdalen zodat het water niet meer snel wegstroomt”, zegt Cor Vervoort die ook een dilemma schetst. “ In het droge seizoen moeten we water bufferen maar in het natte seizoen willen we het juist snel afvoeren. Je ziet ook dat burgers steeds actiever worden. Ze ontplooien zelf initiatieven om het probleem aan te pakken.”

De stortbui van 13 augustus viel midden in een extreem warme periode. Uit temperatuurkaarten blijkt dat het stedelijk gebied en de industrieterreinen veel meer last hebben van de hitte. Op de hittekaart van Venray is te zien dat Annapark met zijn grote en monumentale bomen een koele oase is tussen het centrum en bedrijventerrein Smakterheide in. Een treffend voorbeeld is ook de Julianasingel en de Wilhelminastraat in Venray. De bewoners van deze bomenlanen hebben veel minder last van de hitte, ook ‘s nachts. Bomen zorgen voor afkoeling terwijl stenen juist warmte vasthouden.

Gemeente Venray wil meedoen aan het bomenplan van provincie Limburg om 43.000 bomen te planten. Cor Vervoort ziet het liefst dat ze geplant worden in de bebouwde omgeving. “Want je ziet het positieve effect in een boomrijke straat als de Julianasingel. Samen met dorps- en wijkraden willen we kijken waar we de bomen kunnen neerzetten. Het vergroenen voor schoolpleinen is ook een mogelijkheid. Dit draagt ook bij aan de bewustwording.”
In het komende halfjaar komt duidelijkheid over concrete projecten als het uitvoeringsplan van de visie klimaatadaptatie verschijnt. Vijf thema’s staan daarin centraal: overstromingen, wateroverlast, hitte, droogte en biodiversiteit. De eerste vier komen uit het nationale klimaatakkoord, de vijfde heeft gemeente Venray er zelf aan toegevoegd. “Biodiversiteit is de thermometer van hoe de natuur ervoor staat”, zegt Cor Vervoort die dit thema meer aandacht wil geven. “Want de tijd is er rijp voor. Vroeger kregen we klachten als de gemeente niet op tijd de bermen maaide. Nu vragen burgers juist om helemaal niet meer te maaien.”

Tekst: Henk Willemssen