'Het leven verdwijnt uit de kerk'

De Sint-Matthiaskerk in Castenray gaat dicht. Pastoor Huub van Horne heeft bij bisdom Roermond het verzoek ingediend om de kerk vanaf 1 januari 2022 aan de eredienst te onttrekken. De beslissing om de kerkdeur te sluiten, is met een ruime meerderheid van stemmen (19 voor, 4 tegen) genomen tijdens de vergadering van de parochieraad van Castenray op 22 juni.

Als het bisdom instemt met het verzoek dan is de Sint-Matthiaskerk de eerste dorpskerk in gemeente Venray die verdwijnt. Pastoor Huub van Horne verzekert dat het gebouw niet valt voor de slopershamer. “Nee, dat gebeurt zeker niet. Het is een prachtige laatgotische kerk met een rijke historie. Het is ook een rijksmonument. Het gebouw is goed onderhouden en ook financieel gezien is de noodzaak er nog niet. Maar het zijn de levende stenen die ontbreken.” Juist in Castenray, dat zich profileert als hét monumentendorp, wordt het grootste en mooiste monument in het voortbestaan bedreigd. “Het zou toch te gek zijn dat in een dorp dat bekendstaat om z’n vele monumenten het kerkgebouw zou verdwijnen.”

Tijden veranderen

Het oudste deel van de Sint-Matthiaskerk dateert van rond 1500, toen er nog een kapel stond. In 2004 kreeg de kerk een grote renovatie. Huub van Horne is nu dertien jaar pastoor in Castenray. “Toen ik hier kwam, bezochten gemiddeld dertig parochianen de wekelijkse dienst. Die groep is alsmaar kleiner geworden en nu zijn er nog zo’n tien van over. Dat beeld zie je ook in andere dorpen. De tijden zijn veranderd. Vroeger was de sociale controle zo groot dat mensen die niet naar de kerk gingen iets uit te leggen hadden. Tegenwoordig lijkt het erop dat mensen zich moeten verdedigen als ze nog wel naar de kerk gaan.” Tijdens de parochieraad kwamen ook emoties naar boven, vooral van dorpsbewoners die de kerk graag willen behouden. Het kwam nog ter sprake om het besluit een halfjaar uit te stellen. “Mensen die nog wel naar de kerk komen, zetten zich vaak met hart en ziel in. Maar uitstel wilden de meeste parochianen niet. Er was best een grote opkomst en een duidelijke meerderheid was voor de sluiting. Dat ligt in deze tijd minder gevoelig. Want de mensen zien met eigen ogen dat dit eraan zit te komen. Het leven verdwijnt uit de kerk. En met uitstel kom je geen stap verder.”

Commissie
De vraag is hoe het verder gaat. Het is afwachten hoe bisdom Roermond reageert op het verzoek uit Castenray. “Daar ben ik ook benieuwd naar”, zegt Van Horne. De Sint-Matthiaskerk is niet eigendom van het bisdom maar van de Castenrayse parochie. Er komt een commissie die zich gaat buigen over een andere invulling van het gebouw. “We gaan kijken naar een goede herbestemming. Dat lijkt me niet onmogelijk. Ik bezoek veel kerken in het land en ik heb al enkele mooie voorbeelden gezien, zoals een bibliotheek of een ontmoetingsruimte. In Helmond is een supermarkt gekomen in een kerk maar dat lijkt me hier niet van toepassing. We zitten niet in een stedelijk gebied. Het is aan de parochianen van Castenray want ze zijn zelf eigenaar van hun kerkgebouw.”