'Ik voerde een verloren strijd'

“Deze strijd kon ik nooit winnen”, zo blikt Jan Loonen terug op de turbulente raadsvergadering van 30 juni waarin een einde kwam aan zijn wethouderschap van 11,5 jaar. De gemeenteraad stuurde hem weg met een motie van wantrouwen na een vertrouwensbreuk. De gronddeal die hij als privépersoon in het Loobeekdal sloot met Waterschap Limburg werd hem fataal. Ondanks dat het rapport van bureau Berenschot hem vrijwel vrijpleitte. Niet alleen de oppositie maar ook de coalitiepartners D66 en Venray Lokaal lieten de CDA-wethouder vallen.

Dat wist Jan Loonen (56) al in het weekeinde voor de raadsvergadering. D66 en Venray Lokaal lieten het CDA weten het vertrouwen in hem op te zeggen. De twee partijen verwachtten dat hij uit eigen beweging de handdoek zou gooien. “Ze gunden mij een mooie aftocht om in de raadsvergadering een pijnlijke situatie met een motie van wantrouwen te voorkomen. Geen seconde heb ik dat overwogen. Door zelf af te treden zou ik oproepen dat ik toch fout ben geweest. En dat ben ik niet.”

Loonen blijft erbij dat er geen sprake is van zelfverrijking of bevoordeling bij de omstreden gronddeal. “Er liggen nu twee rapporten die dat bewijzen. Ik heb altijd integer gehandeld en ben heel open geweest over mijn grondbezit. Alles heb ik gemeld en nooit heeft iemand ernaar gevraagd. En nu word ik weggestuurd op het meeste waardevolle wat een bestuurder heeft: zijn integriteit.”

Loonen stelt dat hij en zijn familie niet beter zijn geworden van de gronddeal. “Voor ons had het helemaal niet gehoeven. Het waterschap wilde de Loobeek herinrichten. Mijn familie en ik hebben hier gronden in bezit. Wij hebben er niet om gevraagd en we wilden het ook niet. We hebben het lang afgehouden.” Toen begin januari de eerste krantenberichten verschenen over malversaties, kwam een ware publiciteitsgolf op gang die niet meer leek te stoppen. Loonen spreekt van een hetze waarin leugens en onwaarheden de boventoon voerden. Hij moest al die tijd zwijgen, want er was afgesproken radiostilte in acht te nemen gedurende het onderzoek van Berenschot.

Megaschandaal
Door de onophoudelijke stroom berichten werd de kwestie opgeblazen tot een megaschandaal met Loonen als mikpunt. Hij deed aangifte bij de politie tegen de anonieme website Venray Transparant wegens laster en smaad. Hij laat dit niet rusten en overweegt een advocaat in de arm te nemen voor mogelijk een civiele procedure. Maar eerst wil hij afstand nemen van de politiek. Een terugkeer in een andere politieke functie ziet hij voorlopig niet zitten. “Google maar even mijn naam en je komt van alles tegen over integriteit en wantrouwen. Ik ben door deze affaire besmet geraakt. Het kan nog wel een aantal jaren duren voordat ik hier van verlost ben.”

Werkloos
Graag had hij zijn derde termijn als wethouder afgerond. Maar driekwart jaar voor de eindstreep zit hij ineens werkeloos thuis. “Dat is best wennen. Vreemd om alle dossiers plotseling te moeten loslaten. Wethouder ben je iedere dag. Je pleegt roofbouw, want je bent alleen maar met je werk bezig en probeert goede dingen voor Venray te doen. Tijd voor een opleiding of investeren in jezelf is er gewoon niet bij.” Dat hij zo’n zestig nevenfuncties had, wordt hem nu ook weer voor de voeten geworpen. Het prikkelt hem. “Al die functies hangen samen met mijn wethoudersbaan. Ik doe in die bestuursfuncties zo veel contacten op en daar heb ik in het belang van Venray voordeel van gehad. Ik denk dat ik wel meer dan 100 miljoen euro extern geld voor de gemeente heb binnengehaald.”

Loonen was al van plan na de verkiezingen van 16 maart 2022 niet meer terug te keren. Dat voornemen maakte hij in het najaar van 2020 bekend bij het lokale CDA-bestuur. In zijn eerste tien jaar loodste hij vrij eenvoudig zijn voorstellen door de gemeenteraad. Dat ging de laatste tijd minder soepel. Zoals bij de supermarktendiscussie, de aankoop van het Albert Heijnpand, winkelcentrum De Bleek en dit voorjaar bij bedrijventerrein De Spurkt waarvoor bij een motie van afkeuring kreeg die geen meerderheid haalde. “Je houdbaarheidsdatum staat op je rug. Iedereen ziet het, behalve jijzelf”, zo verklaart Loonen het afkalvend vertrouwen. “De gunfactor is op een gegeven moment weg. Twaalf jaar vond ik daarom lang genoeg. Je gaat bij mensen op de tenen staan en ergernissen stapelen zich op. Ik kreeg verwijten over een gebrek aan zelfreflectie en een moreel kompas. Dat heb ik juist altijd proberen te voorkomen. Maar ik had de schijn tegen, alhoewel ik nooit een signaal kreeg dat er een vertrouwenskwestie speelde. In januari brak de hel los en het werd daarna alleen maar erger. Er ontstond zo’n opgeklopte, negatieve sfeer. Voor de raad werd het ook heel moeilijk want het zou bijna immoreel zijn om mij niet weg te stemmen. Ik voerde een strijd die ik nooit kon winnen.”

Afscheid
Toch wil Loonen niet omkijken in wrok. Ook al spreekt hij van een bittere afdronk. Dat de gemeente nog een afscheid voor hem wil organiseren, juicht hij toe. “Ik wil niet zuur en verbitterd zijn. Ik moet de politieke realiteit onder ogen zien. De raad heeft me niet beschermd tegen negatieve invloeden van buitenaf. Zo’n opmerking van Bas Künen van de VVD dat ik geld zou moeten teruggeven aan de Venrayse gemeenschap, dat is puur een actie om mij te beschadigen. Hou je mond of maak het hard.”

Loonen probeert de goede herinneringen aan het wethouderschap te koesteren. “Tien jaar lang had ik een goede staat van dienst en nu deugt er ineens niets meer. Ik wil niet opscheppen maar ik denk dat ik veel voor Venray heb bereikt. Daar ben ik trots op en ik kijk terug op een fijne tijd. En nu word ik keihard afgerekend en weggezet als een zakkenvuller. Een sneu en pijnlijk einde.”

Tekst: Henk Willemssen