Geplukt Jan van de Ligt Venray

Hij zit al veertig jaar in het vak en wil daar voorlopig nog even niet uit. Hij is begonnen aan uitvoerende boswerkzaamheden en opgeklommen tot senior boswachter beheer van Staatsbosbeheer Noord-Limburg. Jan zag in zijn carrière de natuur veranderen en kan daar veel over vertellen. Deze week wordt de 63-jarige Jan van de Ligt uit Venray geplukt.

Jan van de Ligt werd geboren in een gezin van elf kinderen in De Mortel en groeide op in Veulen, waar zijn ouders een melkveebedrijf runden. Lang speelde hij met het idee om samen met zijn broer het bedrijf over te nemen, maar gezien de vele broers en zussen was dit moeilijk haalbaar en achteraf wellicht een goede keuze. “We zijn vanuit Den Mortel naar de Erika Hoeve in Veulen verhuisd, omdat mijn vader erg ondernemend was en er de grond aaneengesloten lag."

Jan volgde de middelbare agrarische school en stapte in het agrarisch loonwerk. "Totdat ik in 1981 een vacature zag in het Noord-Limburgs dagblad waarin Staatsbosbeheer aangaf een medewerker bosbouw nodig te hebben in Afferden. Toen ik op sollicitatie kwam, werd er eerst naar je handen gekeken. Als je eelt op je handen had, was je welkom." Zo begon Jan aan zijn carrière bij Staatsbosbeheer. Zijn eerste taken hadden vooral met bomen te maken. "We kapten bomen en plantten ook weer nieuwe aan. In 1987 ging een wereld voor me open, toen de afdeling natuurbeheer werd samengevoegd met bosbouw. Wij keken altijd naar rechte bomen, maar bij de afdeling natuurbeheer was een scheve boom de maatstaaf. Het was een uitdaging om die twee afdelingen bij elkaar te laten vloeien."

Binnen Staatsbosbeheer vervulde Jan verschillende functies, maar zijn huidige baan als beheerder heeft hij al jaren. "Ik heb me door de jaren heen ontwikkeld en veel bijgeleerd door extra scholing. Momenteel draai ik mee in diverse projecten, geef gronden in gebruik middels pacht, geef advies over aan- en verkoop van bos en of aangrenzende percelen, zorg dat de recratieve voorzieningen op orde zijn en heb ik contact overleg met diverse partijen zoals dorpsraden, gemeentes binnen mijn werkgebied, Provincie Limburg, Waterschap en agrariërs. Ik hoef dus nooit naar werk te zoeken, het komt me gewoon aanwaaien. Dat maakt mijn werk zo leuk. Elke dag is nieuw voor mij, en ook vaak anders als gepland. Ik heb ook een korte tijd als opsporingsambtenaar gewerkt, maar het uitschrijven van een proces-verbaal is niets weggelegd voor mij, omdat ik meer van de actie ben, zoals het mee realiseren van een ecoduct of het doen meanderen van een beek. Dus meer het organiseren van het uitvoerende buitenwerk. In Noord-Limburg beheren we 3.400 hectare grond en dat is wel te doen. Het regelwerk en vooral wat er van buiten naar binnen komt kost veel meer tijd. De telefoon gaat de hele dag door, en middels de mail weten ze je ook goed te vinden. Maar ik weet daarmee om te gaan en regelmatig op de rem te gaan staan."

Verandering
Volgens Jan is er in veertig jaar wel veel gebeurd op het gebied van de natuur, maar ook de maatschappij. "Destijds deden we gewoon ons ding, niemand bemoeide zich met onze uitvoerende werk. Nu kijken mensen kritisch mee, omdat ze tegenwoordig veel meer betrokken zijn bij de natuur. Vroeger was een recreatieve wandelroute door een graasgebied ondenkbaar, nu wordt dat als normaal gezien en dat maakt het ingewikkelder voor het beheer. Ook reageren mensen vaak uit onwetendheid. Als we uitleggen waarom we een project op onze manier aanpakken is er vaak begrip en dat maakt het werk juist leuk."

Wens
Binnenkort hoopt Jan 64 jaar te worden. Over drie jaar kan hij dus met pensioen. Toch is hij daar nog lang niet mee bezig. "Ik ga lekker door als het op mijn 67e nog goed met me gaat. Enkele jaren geleden heb ik via een tekenbeet de ziekte van Lyme gekregen. Daar heb ik wel last van gehad, bijvoorbeeld door gewrichtsklachten. Ik zie dat als het risico van mijn vak. Door het gebruik destijds van medicatie heb ik daar momenteel weinig of geen last meer van." Jan hoopt de komende jaren nog met één wens aan de slag te gaan, namelijk het binnenslepen en het verder mee ontwikkelen van natuurgebied Ooijen-Wanssum. "Staatsbosbeheer wil graag het eigenaarschap en beheer krijgen van dat gebied. Het lijkt me heel leuk om het natuurbeheer van dat gebied te mogen gaan opstarten."

Om van zijn werk af te schakelen, gaat Jan graag naar de sauna. "Voor de coronapandemie ging ik elke veertien dagen naar de sauna. Dat is voor mij pure ontspanning. Ook is het goed voor mijn lichaam. Ik ben verslaafd aan de sauna, maar toch zou ik er geen in mijn huis willen. Ik geniet van de ambiance en de warme en koude baden in een spa. Mijn andere hobby's zijn fietsen en wandelen. Ook heb ik graag mijn kinderen en kleinkinderen om me heen. Daar kan ik van genieten."

Tekst en beeld: Jeanine Hendriks